کتاب و کتابخوانی :

کتاب و کتابخوانی :

 

اگرچه قدمت کتاب و کتابخوانی به قدمت آفرینش انسان می رسد. اما امروزه به مدد تکنولوژی های نوین اطلاعاتی و ضرورت  توانمند سازی فکری و عملی انسان ها  موضوعیت بیشتری یافته  و با بر خورداری از دو رویکرد تاثیر پذیری و تاثیر گذاری باب بسیاری از مباحث را به روی خود گشوده اند.

جهان با ورود  به عصر رسانه ها و شکل گیری جامعه اطلاعاتی دوران نوینی را آغاز کرده است  که با عبور از بحران های  ناشی از مرحله ی انتقال از مدرنیته  به پست مدرن شاهد تغییر و تحولاتی در چهره ی فرهنگی  و اجتماعی جهان هستیم  و الگوها و باورهای پیشین را به چالش طلبیده و ضرورت تعریفی  مجدد از آنها را خواستار شده است.

شکل گیری  پدیده اینترنت  و گسترش  فضاهای اطلاع رسانی و ارتباطات فرا ملیتی  بسان یک شوک فرهنگی همه مرزهای  جغرافیای سیاسی را نادیده  گرفته و هجوم همه جانبه ای به فرهنگ های ملل ساکن در جغرافیای انسانی نموده  و پرسمان های جدیدی را در جامعه شناسی مدرن برانگیخته است و مهم ترین حوزه هایی که دست خوش این تحولات  نا به هنگام  و ساختار شکن شده اند حوزه ی اطلاع رسانی هستند.

کتاب به عنوان مهم ترین محمل  اطلاعاتی از سنگ نبشته ها گرفته تا شکل امروزین آن همواره نقش مهمی در فرآیند ارتباطات و دیالوگ فرهنگی داشته است اما گویی با تولید و تکثیر  تکنولوژی جدید اطلاعات و ساخت ابزار هایی همسو ، این یار دیرین عرصه را تنگ یافته و به حاشیه رانده شده است تا جایی که  واژه ی مرگ کتاب ، بی رحمانه  در عرصه ی فرهنگ مطرح می شود.

اهمیت موضوع با شنیدن آمارهای تاسف انگیز بیشتر می شود ؛ طبق آخرین آمارهای منتشره ، سرانه مطالعه در ایران 8 دقیقه در روز است که اگرآمار  مربوط به محصلین و دانشجویان را از آن کسر کنیم چیزی در حدود 2 دقیقه در روز می ماند که خود جای بسی بحث است . پیشتر باور بر این بود که  فاکتورهای رشد جمعیت و گسترش فرهنگ شهرنشینی از جمله عوامل توسعه به شمار می روند  و می توانند تاثیر مستقیم و مثبتی بر فرهنگ مطالعه و کتابخوانی داشته باشند اما( آرتور لوییس) یکی از پر آوازه ترین نظریه پردازان توسعه ، رشد جمعیت را برای جوامع توسعه نیافته فاجعه می داند و صراحتا می گوید که رشد جمعیت بر توسعه ی کشور های کم توسعه ضربه وارد می کند . به دلیل توسعه نیافتگی  ایران از لحاظ اقتصادی  و مهم تر از همه فقدان یک سیستم آموزش و پرورش  مدرن و کارآمد عامل رشد جمعیت تاثیر منفی داشته  و بازار نشر را به کسادی کشانده است .

در این اوضاع نا به سامان ، هم عرضِ با نزول فر هنگ کتاب خوانی حضور فعّال و تاثیر گذار کتابخانه ها  یکی از دغدغه های فرهنگی  اجتماعی است .

کتابخانه ها آخرین جایگاه امید برای حفظ کتاب و استفاده ی کاربردی از آن است و با تمام کمبودها و فقدان ها، مرهم دلخسته ی پژوهشگران و محققانی هستند که حیران و مبهوت به فاجعه ی خوش خط و خال پیشرفت فرهنگ می نگرند.

از فاکتورهای تشخیص اصالت فرهنگی  یک مجموعه  تشخّص کتابخانه های آن مجموعه بوده و وجود کتابخانه ها به مثابه وجود پایه ای از پایه های تمدن و پیشرفت جوامع به شمار می آیند.